Şeker gibi tatlı, masal gibi güzel bir yıl diliyorum..

Bembeyaz yağan kar, ne yaşanmışsa yaşansın örter geçmişin hatalarını... Yeni bir gelecek sunar bize ve yeni bir başlangıç... Yeni yılınız kutlu olsun...

Yeni yılın tüm insanlığa ve ülkemize barış, mutluluk getirmesi dileğiyle tüm dostların yeni yılı

qutlu olsun.

تبریز ؛ شهر اولین ها

تبریز بزرگترین شهر آذربایجان جنوبی و یا بعبارتی بزرگترین شهر سرزمین جاودانی آذربایجان است . تبریز که در طول تاریخ همواره با قهرمانان ، روشنفکران ، ادیبان ، هنرمندان ، صنعتکاران و ... یاد شده دارای تاریخی بس قدیمی و کهن میباشد . این شهر زیبا در دامنه کوه عینالی جای گرفته و در دوران حکمرانی شاه اسماعیل ختائی بعنوان پایتخت و مرکز صفویان شناخته میشد .تبریز بصورت نورچشم و عزیزترین شهر دول بعد از صفویان درآمده بطوریکه در دوران قاجاران محل اسکان و اقامت ولیعهد قاجارها گردید . از محله های این شهر بزرگ و مرکز آذربایجان جنوبی میتوان به   امیرخیزی ، انگج ، امیر زین ادین ، باغمیشه ، بارنج ، باغشمال ، بیلانکوه ، سرخاب ، سنجران ، قره ملک ، قاره آغاج ، گونگاباشی ، کوچه باغ ، حکم آوار ، نوبر ، راسته کوچه ، چهارمنار ، شنب غازان ، دوچی ، مارالان ، شششگلان ، خلعت پوشان و چرنداب اشاره کرد ... تبریز بدلیل موقعیت منحصر بفرد جغرافیائی خود همانند دروازه ایران به مغرب زمین مشاهده شده و از اینرو بسیاری از  حرکت های  پیشرو  اولین بار در تبریز آغازشده است ...برای همین نیز باید تبریز را اولین شهر ایران دانست که بسوی مدرنیسم غربی گام برداشته ... از اینرو تبریز شهر اولین هاست :

• اولین چاپخانه ایران بسال 1811 میلادی برای اولین بار در تبریز راه اندازی گردید .
• اولین مدرسه مدرن ایران بسال 1888 میلادی و توسط حسن رشدیه در تبریز بنا شد .
• اولین مدرسه ناشنوایان ایران بسال 1924 میلادی و توسط مرحوم جبار باغچه بان در تبریز احداث و فعالیتش را آغاز کرد .
• اولین مدرسه کودکان تیزهوش و نابغه بسال 1926 و توسط آلمانی ها در تبریز تأسیس و فعالیت نمود .
• اولین کودکستان ایران بسال 1923 در تبریز گشایش یافت .
• اولین شهرداری ، شورای شهر و مجلس شهرداری در تبریز راه اندازی شد .
• اولین تشکیلات و سازماندهی مدرن پلیس ایران در تبریز احداث شد .
• اولین اتاق بازرگانی ایران بسال 1906 در تبریز افتتاح گردید .
• اولین ضربخانه سکه پول در ایران در تبریز آغاز به فعالیت نمود .
• اولین کتابخانه عمومی ایران در تبریز کار خود را آغاز کرد .
• اولین سینمای ایران بسال 1900 در تبریز تأسیس یافته و جالب اینکه اولین سالن سینما در تهران را نیز یک تبریزی براه انداخت .
• اولین تئاتر ایران و گروه تئاتر در ایران در تبریز بوجود آمد .
• اولین کارخانه مدرن ایران در شهر تبریز آغاز به کار کرد .
• اولین انجمن  بانوان در تبریز براه افتاد .
• اولین خوابگاه دانشجوئی نیز در تبریز ساخته شد .

تبریز پایتخت مهم جهان ترک

در این مقاله از تبریز بعنوان پایتخت خاندانهای ترک ایلدنیزها ، آق قویونلوها و قره قویونلوها سخن خواهیم گفت .  شمس الدین ایلدنیز والی آذربایجان در زمان حکمرانی دولت سلجوقیان ،دولت ایلدنیزها را بسال 1146 میلادی در تبریز پایه گذاری نمود . دولت ایلدنیزها که کنترل نخجوان و گنجه را نیز در دست داشتند در اواخر قرن سیزدهم بصورت دولتی قدرتمند در منطقه در آمدند . با این وجود آنها در سال 1225 میلادی مجبور شدند تا به دولت خوارزمشاهیان وابسته شوند .

تبریز یکی از شهرهای مهم ترکها و مرکز فرهنگی بسیار غنی بحساب میآید . تبریز امروزه چهارمین شهر بزرگ ایران بشمار رفته و مرکز  آذربایجان جنوبی است . تبریز در دامنه شمالی کوه سهند ، با ارتفاع 1748 متر از سطح دریا و درست وسط فاصله مابین دریای خزر و دریاچه ارومیه جای میگیرد . با تقسیم سرزمین آذربایجان بدو بخش شمالی و جنوبی بخش جنوبی آن به دو استان آذربایجان شرق و غربی تفکیک گردید . با فتح شهر از طرف طغرل بیگ خاقان سلجوقی تبریز بصورت شهری بزرگ در آمد . تبریز در سال 1230 توسط مغولها تسخیر شده  و بعنوان پایتخت ایلخانیان مغول یکبار دیگر اهمیتش صد افزون گشت. تبریز بسال 1336 توسط جلایریها و در سال 1392 نیز توسط تیمور به تصرف درآمد.این شهر زیبا بعدها توسط قره قویونلوها ، آق قویونلوها و در سال 1500 میلادی نیز از طرف صفویان پایتخت اعلام گردید . تبریز در سال 1514 با نفوسی بالغ بر یک میلیون نفر یکی از پر جمعیت ترین شهرهای جهان بحساب میآمد .

زبان در آذربایجان جنوبی

 زبان در تحولات اجتماعی و فردی دارای جایگاه بسیار مهمی میباشد.هر زبانی در طول زمان شکل گرفته و متحول شده است.هر زبانی خصوصیات زنده بودن،تاثیر پذیرفتن و اکتسابی بودن را دارا میباشد.بعضی از زبانها در طول تاریخ از بین رفته و بعضی دیگر نیز دیگر تکلم نمیگردند .ولی در هر صورت باید اذعان داشت که زبان توسط آدمی شکل گرفته و هر جامعه ای از افراد بوجود میآید. اندیشیدن و انجام تحقیقات و بررسیها باز کار انسان است .

ترکی زبانی با ریشه و اصالت آسیائی میباشد.نتایج حفاریهای بعمل آمده در آسیای میانه و قرائت نوشته های روی سنگها این موضوع را به اثبات میرساند.همین کتیبه ها نشان میدهند که زبان ترکی دارای فرم نوشتاری خاص خود بوده و قابلیت بیان معانی و مفاهیم مختلف را داراست. در نتیجه وقوع یک فلاکت طبیعی ترکها مجبور به ترک خانه و کاشانه خود شده و بصورت دسته جاتی بزگ و کوچک مهاجرت نمودند. این کوچ و مهاجرت اجباری  تداوم  ،توسعه  و قدرت زبان ترکی را در جهتی منفی تحت تاثیر قرار داد .علی الخصوص کوچهائی که از قرون هشتم و نهم میلادی آغاز شده و متوجه سرزمین آذربایجان شدند، تمامی الفبای زبان ترکی را از یاد برده بودند.در واقع یکی از بدشانسیهای زبان ترکی نیز از همین نقطه آغاز میگردد.در پایان روند مسلمان کردن تمامی منطقه که بالطبع آسیای میانه را نیز دربر میگرفت، آنهائیکه با بعضی از قوانین دینمان وارد این سرزمین شدند دستخوش نوعی بحران هویت گشتند.قبل از هرچیز با تبدیل زبان نوشتاری در نظام سلاجقه به فارسی و عربی ،زبان ترکی مورد بی مهری قرار گرفت.دیگر در امور دولتی زبانهای عربی و فارسی حاکم بوده و الفبای عربی مورد قبول قرار گرفته بود.اندیشمندان ترک زبان عربی را در علوم و زبان فارسی را در هنر بکار میبردند.بدینترتیب زبان ترکی از نظام حاکم بر کشور دور شده و الفبایش از دستش گرفته شد.در سرزمین آذربایجان و علی الخصوص بخش جنوبی آن ترکی تنها در زبان و بطور شفاهی وجود داشت.

آذربایجان جنوبی

موقعیت جغرافیائی

آذربایجان جنوبی منطقه ای بوسعت  107.000 km2  است که در شمالغربی ایران واقع گردیده و اکثریت جمعیت آنرا ترکهای آذربایجانی تشکیل میدهند. این منطقه از شرق به دریای خزر ، از غرب به ترکیه و از شمال نیز با جمهوری آذربایجان و قفقاز محدود میباشد.

آذربایجان جنوبی سرزمینی نیمه کوهستانی بوده و بهمین دلیل رودخانه ها و آبهای جاری بسیاری آنرا غنی ساخته اند.در میان کوههای مهم آذربایجان جنوبی میتوان سهند،سبلان،هرکان داغ، بزقوش، پکچین، قافلانکوه، سیندان،چرکین و دمیرلی را نام برد. مرتفع ترین کوه آذربایجان جنوبی  با ارتفاع 4811 متر سبلان نام دارد. آذربایجان جنوبی از لحاظ منابع آبی زیرزمینی نیز سرزمینی بسیار غنی بوده و بدلیل کوههای سربفلک کشیده اش پتانسیل باران گیری خوبی را شکل میبخشد.این سرزمین زیبا تحت تاثیر هوا و رطوبت دریای خزر،دریای سیاه و ومدیترانه  بارشی مداوم داشته و منابع آبی آن تمامی ندارد .از طرف دیگر بدلیل ارتفاع بالا از سطح دریا ،میانگین دمای سالانه در منطقه پائین بوده و بهمین دلیل نیز محصولات زراعی در آن دیرتر بعمل میآیند.در  سرزمین آذربایجان جنوبی تنوع محصولات کشاورزی محدود میباشد .با انجام اصلاحات ارضی در رژیم پهلوی و بعد از انقلاب اسلامی  ایران زمینهای زیر کشت کاهش و جمعیت سیری رو به افزایش داشته و بدین ترتیب قابلیت زراعی آذربایجان جنوبی نیز افت نمود. بدلیل عدم توسعه صنعتی علی الخصوص در استانهای آذربایجانغربی،اردبیل و همدان خلق بیشتر به زراعت مشغول بوده و بهمین دلیل بیشتر جمعیت زارع ایران در این منطقه زندگی میکنند. رودخانه هائی که بیشترین پتانسیل هیدروالکترک دارند نیز در آذربایجان جنوبی جریان مییابند. عموما اولین فعالیت اقتصادی را کشاورزی و دامداری تشکیل میدهد.

بافت جمعیتی آذربایجان جنوبی

در بافت جمعیتی ایران تخمین دقیق نفوس ترکها کاری غیر ممکن است.دلیل اصلی این موضوع زندگی ترکها درتمامی سطح ایران و عدم انجام سرشماری با در نظر گرفتن فاکتور قومی و نژادی است. همچنین نمیتوان به آماری که از جمعیت ترکها در ایران ارائه میگردد اطمینان نمود.بعضی از گروههای سیاسی آذربایجان جنوبی این جمعیت را در حدود 35 الی 40 میلیون نفر ذکر نموده و آمار رسمی دولت ایران نیز این رقم را در حدود 18 میلیون نفر نشان میدهد .رقم ارائه شده از طرف تشکیلات مذکور مبالغه آمیز بوده و ارقام دولت ایران در این زمینه نیز غیر قابل اعتماد و شک برانگیز میباشد .این آمار و ارقام متناقض خود لزوم انجام سرشماری دقیقی در این زمینه را مطرح میسازد .بر اساس آمار سال 2003 جمعیت ایران 68.311.876 نفرو نرخ رشد بالغ بر 0.83 درصد محاسبه گشته است . در حیطه دولت ایران بیش از نود نوع زبان، نیم زبان ،گویش ، لهجه و شیوه تکلم میگردد .با این وجود بر اساس سیاست دولت، زبان رسمی فارسی قبول شده است .زبانهای رایج در ایران به سه گروه اصلی فارسی ،ترکی و سامی تقسیم میشوند .

در میان زبانهای رایج در ایران باید به فارسی،ترکی (مشتمل بر آذربایجانی ،قشقائی وترکمنی)،عربی،کردی،لری،لکی،بلوچی،گیلکی،مازندرانی و دیگر زبانهای محلی اشاره نمود. ایران را باید از نظر قومهای ساکن به یازده منطقه تقسیم نمود :